İşitme cihazı alırken nelere dikkat edilmeli?

Önce işitme testi, gerekirse KBB muayenesi

İşitme cihazı seçimi bir broşürle ya da bir tanıdığın tavsiyesiyle değil, işitmenizin ölçülmesiyle başlar. Kalibre edilmiş cihazlarla yapılan bir işitme testi, hangi frekanslarda ne kadar kayıp olduğunu ve konuşmayı ne kadar anlayabildiğinizi gösterir. Cihazın tipi, gücü ve ayarı bu sonuçlara göre belirlenir.

Testten sonra sonuçların size anlaşılır biçimde açıklanmasını isteyin. Grafikteki çizgilerin ne anlama geldiğini bilmek, önerilerin nedenini anlamanızı kolaylaştırır; odyogramın nasıl okunduğunu ayrı bir rehberde anlattık. Merkezimizde işitme testi ücretsizdir.

İşitme cihazı seçimi: tip, teknoloji ve özellikler

Test sonucu, hangi cihazların teknik olarak size uygun olduğunu gösterir. Bu aralıkta doğru tercihi ise kulağınızı, alışkanlıklarınızı ve önceliklerinizi birlikte düşünerek yaparsınız. Önceliklerinizi netleştirmek için cihaz seçim aracımızı kullanabilirsiniz.

Cihaz tipi

Kulak arkası (BTE) ve kanal alıcılı (RIC) modeller geniş bir kayıp aralığını karşılar; şarjlı ve Bluetooth'lu seçenekleri boldur. Kulak içi (ITE, ITC) modeller kulağınızın ölçüsüne göre üretilir. Tamamen kanal içi (CIC) ve görünmez (IIC) modeller en az fark edilen seçeneklerdir; ancak kulak kanalının yeterince geniş olmasını gerektirir ve genellikle hafif–orta kayıplara uygundur.

Görünürlük kadar başka sorular da önemlidir: Küçük bir cihazı ya da pili rahatça tutabiliyor musunuz? Gözlük kullanıyor musunuz? Kulak kanalınız dar ya da kıvrımlı mı? İki ana grubu karşılaştırdığımız kulak içi mi, kulak arkası mı rehberi bu kararı kolaylaştırabilir.

Teknoloji seviyesi

Üreticiler aynı modeli genellikle birkaç teknoloji seviyesinde sunar. Seviyeler arasındaki fark, cihazın ne kadar "güçlü" olduğundan çok, değişen ortamları ne kadar iyi yönettiğindedir:

• Üst seviyeler daha fazla ortamı otomatik tanır ve ortamlar arasında daha akıcı geçiş yapar.
• Kalabalık ve gürültülü ortamlarda konuşmaya odaklanma özellikleri daha gelişmiştir.
• Rüzgâr ve ani seslerin kontrolü güçlenir; ayarın yapılabildiği kanal sayısı artar.

Sakin bir odada, iki kişilik bir sohbette seviyeler arasındaki fark genellikle daha azdır. Gününüzün büyük kısmını evde geçiriyorsanız giriş ya da orta seviye yeterli olabilir. Toplantılar, kalabalık aile sofraları ve restoranlar hayatınızın önemli bir parçasıysa üst seviyelerin katkısını daha çok hissedersiniz. Hangi seviyenin size uyduğunu en iyi, cihazı bu ortamlarda deneyerek anlarsınız.

Şarjlı mı, pilli mi?

İki seçeneğin de güçlü yanları var. Karar verirken aşağıdaki karşılaştırma yardımcı olabilir.

Bluetooth ve uygulama

Telefonla çok konuşuyorsanız, müzik dinliyorsanız ya da televizyon sesini doğrudan cihaza almak istiyorsanız bağlantı özellikleri önem kazanır. Uyumluluk, cihazın modeline ve telefonunuza göre değişir; televizyon için bazı markaların ayrı aksesuarları vardır. Denemede kendi telefonunuzla eşleştirip bir görüşme yapın, ses ve program değiştirmeye yarayan uygulamayı da o sırada kurup deneyin. Bluetooth ile ses aktarımının pil ya da şarj süresini kısalttığını da hesaba katın.

Deneme, ayar ve takip

Bir işitme cihazının size uyup uymadığını katalogdan anlayamazsınız; onu kulağınızda, kendi sesinizle ve tanıdık seslerle dinlemeniz gerekir. Satın almadan önce deneme yapılıp yapılamayacağını, denemenin nerede ve hangi koşullarla yapıldığını sorun. Merkezimizde cihazı satın almadan önce ücretsiz deneyebilirsiniz; Phonak, Oticon, Unitron ve Signia modellerini aynı çatı altında karşılaştırabilmek de bu süreci kolaylaştırır.

Denemede yalnızca sessiz bir odada konuşmakla yetinmeyin. Mümkünse şu durumları deneyin ya da en azından tarif edin:

• Birkaç kişinin aynı anda konuştuğu bir sohbet
• Telefon görüşmesi ve televizyon sesi
• Kendi sesiniz, yemek yerken çıkan sesler, tabak ve bardak sesleri
• Araç içi ya da sokak gürültüsü

İlk ayar çoğu zaman bilinçli olarak biraz yumuşak yapılır, çünkü beynin yeni seslere alışması zaman alır. Bu yüzden ilk dakikalardaki izlenim son sözü söylemez; asıl önemli olan, ayarın sonraki haftalarda nasıl ilerleyeceğidir.

Cihaz, üreticinin yazılımıyla test sonucunuza göre programlanır. Bazı merkezler, kulak kanalına yerleştirilen ince bir prob mikrofonla kulak zarının yakınındaki ses seviyesini ölçer ve ayarı hedef değerlerle karşılaştırır; buna gerçek kulak ölçümü denir. Ayarın nasıl doğrulandığını sormak, cihazın yalnızca varsayılan değerlerle bırakılmadığından emin olmanızı sağlar.

Cihazdan alacağınız verimi büyük ölçüde ilk haftalardaki ince ayarlar belirler. Hangi ortamda neyi zor duyduğunuzu not edin ve kontrol randevularında paylaşın. İşitmeniz zamanla değişebileceği için düzenli test ve ayar kontrolü de sürecin parçasıdır. Seçimden takibe kadar uygulama ve ayar sürecimizi ayrıca anlattık.

Toplam maliyet, garanti ve servis

Fiyatı en çok teknoloji seviyesi belirler; cihaz tipi, şarj ve bağlantı özellikleri de etkiler. Ayrıntıları işitme cihazı fiyatları sayfasında açıkladık. Teklifleri karşılaştırırken yalnızca etiket fiyatına değil, cihazı kullanacağınız yıllar boyunca ödeyeceğiniz toplam tutara bakın:

• Pil masrafı ya da ileride gerekebilecek batarya değişimi
• Filtre, kubbe, hortum ve kalıp gibi sarf malzemeleri
• Garanti kapsamı dışında kalan onarımlar
• Ayar ve kontrol randevularının fiyata dahil olup olmadığı

İki kulakta kayıp varsa genellikle iki cihaz önerilir; iki kulakla duymak sesin yönünü bulmayı ve kalabalıkta konuşmayı anlamayı kolaylaştırır. Fiyatlar çoğunlukla tek cihaz üzerinden verildiği için teklifin kaç cihazı kapsadığını netleştirin. Konuyu tek kulak mı, çift kulak mı rehberinde ayrıntılı ele aldık.

SGK katkısından yararlanmak uygun bir sağlık raporuna bağlıdır; katkı tutarı ise mevzuatla belirlenir. Rapor sürecini SGK işitme cihazı desteği rehberimizde adım adım anlattık. Teklif alırken katkı düşüldükten sonra size kalacak tutarı da sorun.

Garanti ve servis koşulları da toplam maliyetin parçasıdır. Süre ve kapsam markaya ve satıcıya göre değişebildiği için bunları satın almadan önce öğrenin; sorulacak sorular listesinde bu maddelere yer verdik. Pil, filtre ve kubbe gibi parçaları kolayca bulabilmek ve bakım ile onarımı yakınınızda yaptırabilmek, cihazı yıllarca rahat kullanmanızı sağlar. Ümraniye'deki merkezimizde bakım ve onarım hizmeti de veriyoruz.

İşitme cihazı alırken sorulacak sorular

Randevuya giderken bu soruları yanınıza alın. İyi bir merkez, hepsine açık ve net cevap verir.

1. Test sonucumu bana açıklayabilir misiniz, bir kopyasını alabilir miyim?
2. Bu cihaz tipini ve teknoloji seviyesini neden öneriyorsunuz? Bir alt seviye bana yeter mi?
3. Farklı markalardan benzer seçenekleri karşılaştırabilir miyiz?
4. Satın almadan önce deneyebilir miyim? Deneme nerede ve hangi koşullarla yapılıyor?
5. Bu model benim telefonumla uyumlu mu, denemede eşleştirebilir miyiz?
6. Cihazı nasıl ayarlıyorsunuz, ayarın doğru olduğunu nasıl kontrol ediyorsunuz?
7. İlk aylarda kaç kontrol randevusu planlıyorsunuz, bunlar fiyata dahil mi?
8. Teklif kaç cihazı kapsıyor? Şarj ünitesi, aksesuar ve sarf malzemeleri dahil mi?
9. Garanti ne kadar sürüyor, neleri kapsıyor? Kayıp ya da kazara hasar dahil mi?
10. Arıza olursa onarım nerede yapılıyor, ne kadar sürüyor, bu sürede yedek cihaz veriliyor mu?
11. Pil, filtre ve kubbe gibi parçaları nereden bulabilirim?
12. SGK katkısı düşüldükten sonra bana kalacak tutar ne? Teklifi yazılı alabilir miyim?

Dikkat etmeniz gereken uyarı işaretleri

Aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaşırsanız karar vermeden önce durmanızı ve gerekirse ikinci bir görüş almanızı öneririz:

• İşitme testi yapılmadan cihaz önerilmesi ya da "herkese uyan" hazır bir çözüm sunulması
• Aynı gün karar vermeniz için baskı yapılması, "yalnızca bugün geçerli" fiyatlar
• Satın almadan önce deneme imkânı tanınmaması
• Fiyata nelerin dahil olduğunun ve garanti koşullarının yazılı olarak verilmemesi
• Neden bu seviyenin önerildiği sorusuna net bir cevap alamamanız
• Ağrı, akıntı ya da ani kayıp gibi şikâyetleriniz olduğu hâlde hekime yönlendirilmemeniz
• Satış sonrası ayar ve takipten hiç söz edilmemesi

İnternette satılan, test ve ayar gerektirmeyen kişisel ses yükselticiler de işitme cihazının yerini tutmaz; bu ürünler işitme kaybını gidermek için tasarlanmış tıbbi cihazlar değildir.

Randevuya götürebileceğiniz kontrol listesi

Listeyi not alın ya da yazdırın. Her maddenin yanına aldığınız cevabı yazmak, teklifleri karşılaştırmayı kolaylaştırır.

• İşitme testim yapıldı, sonuç bana açıklandı.
• Ağrı, akıntı, ani kayıp ya da baş dönmesi yok; varsa önce KBB hekimine başvurdum.
• Önerilen cihaz tipinin kulağıma ve el becerime uygun olduğunu konuştuk.
• Teknoloji seviyesinin neden seçildiğini, kendi günlük ortamlarıma göre anladım.
• Şarjlı ya da pilli seçeneğe kullanım alışkanlığıma göre karar verdim.
• Telefon bağlantısını kendi telefonumla denedim.
• Cihazı satın almadan önce denedim.
• Kontrol randevularının planı ve ayarın nasıl doğrulanacağı belli.
• Teklifin kaç cihazı, hangi aksesuar ve hizmetleri kapsadığını yazılı olarak aldım.
• Garanti süresini, kapsamını ve onarım koşullarını öğrendim.
• Pil ve yedek parçaları nereden bulacağımı biliyorum.
• SGK katkısı ve bana kalacak tutar netleşti.
• Karar vermek için kendime zaman tanıdım; baskı hissetmedim.

Kaynaklar

• Hearing Aids — National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD)
• Sudden Deafness — National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD)
• Hearing Aids — U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• Hearing aids and implants — NHS