Kulak içi mi, kulak arkası mı işitme cihazı? Farklar ve doğru seçim

Kulak arkası ve kulak içi işitme cihazı tipleri

Kulak içi ve kulak arkası işitme cihazı arasındaki temel fark, gövdenin nerede durduğudur. Kulak arkası cihazlarda elektronik aksamın büyük kısmı kulak kepçesinin arkasındaki küçük bir gövdededir. Kulak içi cihazlarda ise her şey, kulak girişine ya da kanalın içine yerleşen tek bir kabuğun içindedir. Her grubun kendi içinde farklı boyutları vardır:

• BTE (klasik kulak arkası): Hoparlör gövdenin içindedir; ses, kulak kalıbına ya da kanala uzanan ince bir hortumla iletilir. En güçlü modeller bu gruptadır.
• RIC ya da RITE (kanal alıcılı): Kulak arkasında küçük bir gövde kalır, hoparlör (alıcı) ince bir kabloyla kanalın içine yerleşir. Az görünür ve en sık tercih edilen tiptir. Hoparlörü kanalda olsa da kulak arkası grubunda sayılır.
• ITE (kulak içi, tam ya da yarım kabuk): Kulak kepçesinin çukurunu doldurur. Kulak içi grubun en büyük ve kullanımı en kolay gövdesidir.
• ITC (kanal içi): Kanal girişine oturur; ITE'den küçüktür, daha az fark edilir.
• CIC (tamamen kanal içi): Kanalın içinde durur; dışarıdan çoğu zaman yalnızca çıkarma ipi görünür.
• IIC (görünmez kanal içi): Kanalın daha derinine yerleşir; çoğu kişide dışarıdan fark edilmez.

Kulak içi cihazların çoğu kulak ölçünüze göre üretilir; bazı kanal içi modeller hazır silikon kılıflarla aynı gün takılabilir. En küçük iki tipi, yani CIC ve IIC'yi görünmez işitme cihazları sayfasında ayrıca anlattık.

Kulak içi ve kulak arkası işitme cihazı farkı: karşılaştırma tablosu

Tablo genel eğilimleri gösterir. Modeller arasında farklar olabilir; size neyin uygun olduğu işitme testi ve kulak muayenesiyle netleşir.

Güç, ıslık ve kendi sesinizi duyma şekli

İki grubu en çok ayıran özellik güçtür. İleri ve derin kayıplarda sesin çok yükseltilmesi gerekir; derecelerin ne anlama geldiğini işitme kaybı rehberimizde anlattık. Kulak arkası gövde güçlü bir hoparlöre ve büyük pile yer açtığı için bu ihtiyacı en rahat karşılayan gruptur. Kulak içi gövde küçüldükçe hoparlör ve pil de küçülür. CIC ve IIC modellerin çoğunlukla hafif–orta kayıplarda tercih edilmesinin nedeni budur.

Islık sesi (geri besleme), yükseltilmiş sesin kanaldan sızıp mikrofona geri dönmesiyle oluşur. Kulak içi cihazlarda mikrofon ve hoparlör aynı küçük kabuğun içindedir; güç arttıkça bu yakınlık ıslık riskini de artırır. Kulak arkası cihazlarda mikrofon kulağın arkasında, ses çıkışı kanalın içindedir. Aradaki mesafe, ıslık olmadan daha fazla yükseltme yapılmasına izin verir. Güncel cihazlardaki geri besleme önleme sistemleri bu farkı azaltır ama tamamen ortadan kaldırmaz. Islığın öteki nedenlerini işitme cihazı neden öter sorusunu yanıtladığımız yazıda topladık.

Kanalı tamamen kapatan bir cihazla kendi sesinizi boğuk ya da yankılı duyabilirsiniz; buna oklüzyon etkisi denir. Açık kubbeyle takılan RIC modeller kanalı kısmen açık bıraktığı için bu his genellikle daha azdır. Bu durum, özellikle pes seslerde işitmesi görece iyi olan kişilerde fark yaratır. Kulak içi cihazlarda kabuğa açılan havalandırma kanalı etkiyi azaltır. Ancak havalandırma büyüdükçe ıslık riski de artar; bu yüzden denge her kulak için ayrı kurulur.

Kulak içi cihazların bir artısı, mikrofonun kulak kepçesinin doğal yapısı içinde durmasıdır. Bu yerleşim, sesin geldiği yönü daha doğal algılamaya ve rüzgâr uğultusunu bir miktar azaltmaya yardımcı olabilir.

Günlük kullanım: kanal, el becerisi, pil ve bağlantı

• Kulak kanalı ve kulak kiri: Kulak içi cihazın rahat oturması için kanalın yeterince geniş ve düzgün olması gerekir. Dar ya da çok kıvrımlı kanallarda kulak arkası modeller daha rahattır. Kanalında sık kir biriken kişilerde, elektronik aksamı kanalın dışında kalan BTE cihazlar daha az etkilenir. RIC'in alıcısı ve kulak içi cihazlar kanalda durduğu için kir filtresinin düzenli değişmesi gerekir.
• El becerisi ve görme: Küçük cihaz ve küçük pil, parmak hassasiyeti azalmış ya da yakını iyi göremeyen kişileri zorlayabilir. Büyük kabuklu ITE ve BTE modellerde cihazı tutmak, düğmeye basmak ve pil değiştirmek daha kolaydır. Şarjlı modellerde pil değiştirme işi tamamen ortadan kalkar.
• Pil ve şarj: Pil, gövdeyle birlikte küçülür. Pilli CIC ve IIC modellerde en küçük pil olan 10 numara kullanılır ve daha sık değişir. RIC'te çoğunlukla 312, güçlü kulak arkası cihazlarda 13 ya da 675 numara pil bulunur. Şarjlı seçenekler en çok RIC ve kulak arkası grubundadır; kulak içinde de şarjlı modeller var.
• Bluetooth ve telefon bobini: Telefon görüşmesini doğrudan cihaza aktaran Bluetooth ve döngü sistemli salonlarda kullanılan telefon bobini (telecoil), gövdede yer ister. Bu özellikler kulak arkası ve RIC modellerin çoğunda bulunur. Kulak içinde ise daha çok büyük gövdelerde ve belirli modellerde yer alır.
• Gözlük, maske ve kask: Kulak arkası cihaz gözlük sapıyla birlikte kullanılabilir; kalın saplı gözlüklerde oturuşu denemede kontrol etmek gerekir. Lastikli maskeyi çıkarırken cihazı da düşürmemeye dikkat edin. Kulak içi cihazlar bu eşyalarla çakışmaz.
• Bakım: BTE'deki hortum zamanla sertleşip renk değiştirdiği için belirli aralıklarla yenilenir. RIC'te kubbe ve filtre değişir; alıcı ayrı bir parça olduğundan arızada çoğu zaman yalnızca o değiştirilir. Kişiye özel kabuk ise kulağın şekli zamanla değişirse yeniden düzenlenmeyi gerektirebilir.

Hangisi daha iyi? Kimlere kulak arkası, kimlere kulak içi?

Hangisinin "daha iyi" olduğu kişiye göre değişir. Genel bir çerçeve çizmek gerekirse:

Kulak arkası (BTE ya da RIC) genellikle uygun olanlar

• İleri, çok ileri ya da derin işitme kaybı olanlar
• Kulak kanalı dar ya da kıvrımlı olanlar, kanalında sık kir birikenler
• Bluetooth, telefon bobini ve şarjı bir arada isteyenler
• Kendi sesinin boğuk gelmesinden rahatsız olan ve pes seslerde işitmesi görece iyi olanlar (açık kubbeli RIC)
• Cihazı kolay tutmak ve temizlemek isteyenler (BTE)

Bu gruptaki kulak arkası ve RIC modelleri marka ve özelliklerine göre karşılaştırabilirsiniz.

Kulak içi (ITE, ITC, CIC, IIC) genellikle uygun olanlar

• Hafiften ileri dereceye kadar kaybı olanlar (küçük gövdelerde çoğunlukla hafif–orta)
• Cihazın görünmemesini öncelikli tutanlar
• Gözlük, maske ya da kaskı gün boyu kullananlar
• Kulak arkasında bir şey taşımak istemeyenler
• Kanal yapısı uygun ve kulak kiri sorunu az olanlar

Kişiye özel ve hazır kulak içi işitme cihazı modellerini gövde tiplerine göre inceleyebilirsiniz.

Çocuklarda tercih çoğunlukla kulak arkası cihazdan yanadır. Kulak büyüdükçe yalnızca kalıp yenilenir, gövde aynı kalır; kulak içi kabuğun ise sık sık yeniden yapılması gerekir. Çocuklarda cihaz seçimi mutlaka KBB hekimi ve odyoloji değerlendirmesiyle birlikte yapılmalıdır.

Önceliklerinizi işaretleyerek hızlı bir ön fikir almak isterseniz cihaz seçim aracını kullanabilirsiniz.

Karar vermeden önce neden denemelisiniz?

Tablolar yön gösterir ama son sözü kulağınız söyler. Benzer test sonucuna sahip iki kişiden biri RIC'in açık ve ferah sesini doğal bulurken diğeri kulak içi cihazın gizli duruşunu tercih edebilir. Cihazın kanala nasıl oturduğu, kendi sesinizi nasıl duyduğunuz ve gözlüğünüzle rahat edip etmediğiniz ancak takınca anlaşılır.

Bu yüzden süreç ücretsiz işitme testi ve kulak kanalının kontrolüyle başlar. Ardından uygun gördüğümüz modeli işitme kaybınıza göre ayarlar, satın almadan önce merkezimizde ücretsiz denemenizi sağlarız. Phonak, Oticon, Unitron ve Signia'nın kulak arkası, RIC ve kulak içi modelleri aynı çatı altında olduğu için tipleri tek bir markayla sınırlı kalmadan karşılaştırabilirsiniz. Hazır kılıflı kanal içi modeller aynı gün denenebilir; kişiye özel kabuklarda ise kulak ölçüsü ve üretim süresi gerekir. Cihazı aldıktan sonraki ince ayar, bakım ve onarım da Ümraniye'deki merkezimizde yapılır.

Kaynaklar

• Types of Hearing Aids — U.S. Food and Drug Administration (FDA)
• Hearing Aids — National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD)
• Hearing aids and implants — NHS