İşitme cihazı kaç yıl kullanılır? Ömrü ve değişim zamanı

İşitme cihazı kaç yıl kullanılır?

İşitme cihazı ömrü için en sık verilen aralık kabaca 4–6 yıldır. Üreticilerden Unitron da çoğu işitme cihazının ortalama dört ila beş yıl sonra yenilenmesi gerektiğini belirtiyor. Bu bir son kullanma tarihi değil, bir ortalamadır: iyi bakılan bir cihaz daha uzun süre sorunsuz çalışabilir; çok terleyen ya da kulak kiri fazla olan birinde aynı model daha erken yıpranabilir.

Bir cihazın ömrü de çoğu zaman tek bir anda bitmez. Parçalar yavaş yavaş yıpranır, onarım aralıkları kısalır, işitmeniz değişir ya da cihazdan beklentileriniz artar. Bu yüzden değişim kararını yıl sayısından çok, cihazın sizin için hâlâ yeterli olup olmadığına bakarak vermek daha doğrudur.

Cihazın ömrünü neler etkiler?

Aynı gün alınmış iki cihazdan biri yıllarca sorunsuz çalışırken diğeri sık sık servise gidebilir. Farkı genellikle şu etkenler yaratır:

• Nem ve ter: İşitme cihazı her gün vücut ısısı, ter ve hava nemiyle karşılaşır. Nem zamanla mikrofon, hoparlör ve bağlantı noktalarında sorun çıkarabilir. Yaz aylarında, spor sırasında ve nemli ortamlarda bu etki artar.
• Kulak kiri: Kir, hoparlör ucundaki filtreyi ve ses çıkışını tıkar. Filtre düzenli değiştirilmezse kir cihazın içine ilerleyip hoparlöre zarar verebilir.
• Cihazın tipi: Kulak içi ve görünmez cihazlar kanalın içinde durduğu için kire, neme ve vücut ısısına daha fazla maruz kalır; bu nedenle genellikle daha sık bakım isterler. Kulak arkası cihazlarda elektronik kısım kulağın arkasında daha korunaklıdır; hortum, kalıp ya da kanal içindeki hoparlör gibi yıpranan parçalar ayrı ayrı değiştirilebilir.
• Kullanım ve dış etkiler: Günde kaç saat kullanıldığı, düşmeler, güneşte kalan araç gibi sıcak ortamlar, saç spreyi ve parfüm gibi ürünler de parçaların yıpranmasını hızlandırabilir.
• Bakım alışkanlıkları: Günlük silme, gece kurutma ve düzenli filtre değişimi gibi küçük alışkanlıklar, cihazın ömrü üzerinde doğrudan sizin kontrolünüzde olan en önemli etkendir.

Şarjlı işitme cihazlarında batarya ömrü

Şarjlı cihazların gövdesinde lityum iyon bir batarya bulunur. Bu tür bataryalar her şarj döngüsünde çok az kapasite kaybeder. Yeni bir cihaz tam şarjla günü rahatça çıkarırken, birkaç yıl sonra aynı kullanımla akşam olmadan şarjın azaldığını fark edebilirsiniz.

Üreticiler bu bataryaları çoğu durumda cihazın beklenen kullanım süresi boyunca yetecek şekilde tasarlar. Şarj süresi belirgin şekilde kısaldıysa bu, cihazın bittiği anlamına gelmez: gövdeye yerleşik batarya, kullanıcı tarafından değil, üretici servisi aracılığıyla değiştirilebilir. Phonak da şarjla kullanım süresinin açık olan özelliklere, kablosuz aksesuar kullanımına, işitme kaybına, bataryanın yaşına ve ses ortamına göre değiştiğini belirtiyor. Bu yüzden şarjlı işitme cihazı batarya ömrünü, cihazın kendi ömründen ayrı düşünmek gerekir.

Bataryayı korumak için cihazı kullanmadığınızda şarj ünitesine bırakın, şarj temas noktalarını temiz ve kuru tutun, cihazı da şarj ünitesini de kalorifer üstü ya da güneşte kalan araç gibi sıcak yerlerde bırakmayın. Şarjlı ve pilli modellerin farklarını şarjlı işitme cihazı sayfamızda karşılaştırdık.

İşitme cihazı ne zaman değiştirilmeli?

Aşağıdaki durumlardan biri ya da birkaçı varsa yenilemeyi konuşmanın zamanı gelmiş olabilir:

• Arızalar sıklaştı: Cihaz kısa aralıklarla servise gidiyor, bir sorun çözülünce başkası çıkıyorsa her onarım hem masraf hem de cihazsız geçen gün demektir.
• İşitmeniz değişti: İşitme kaybı yıllar içinde ilerleyebilir. Çoğu zaman ayarları yeniden düzenlemek yeterlidir; ancak kayıp, cihazın karşılayabileceği güç aralığının dışına çıktıysa daha güçlü bir modele geçmek gerekir.
• Parça ve yazılım desteği sona erdi: Üreticiler eski modellerin yedek parça ve yazılım desteğini bir süre sonra sonlandırabilir. Bu durumda onarım mümkün olmayabilir ya da telefon uygulaması yeni telefonlarla uyumsuz hâle gelebilir.
• İhtiyaçlarınız değişti: Telefon görüşmelerini doğrudan cihazda duymak, pil değiştirmek yerine şarj etmek ya da kalabalıkta konuşmayı daha iyi anlamak istiyor olabilirsiniz. Bu özellikler cihazın donanımına bağlıdır ve eski bir cihaza çoğu zaman sonradan eklenemez.
• Kullanım zorlaştı: El becerisi azaldığında küçük pilleri değiştirmek ya da küçük düğmelere basmak güçleşebilir. Daha kolay kullanılan bir model günlük hayatı belirgin şekilde rahatlatır.

İşitmenizdeki değişim birkaç gün içinde ve belirgin şekilde olduysa, tek kulakta ani bir düşüş varsa ya da kulak ağrısı, akıntı veya baş dönmesi eşlik ediyorsa önce cihaza değil kulağınıza bakılmalıdır. Bu durumda gecikmeden bir KBB hekimine başvurun; ani işitme kaybı acil değerlendirme gerektirir.

Sorunun cihazdan mı yoksa işitmenizden mi kaynaklandığını anlamanın en net yolu güncel bir işitme testidir. Merkezimizde işitme testi ücretsizdir; kullandığınız cihazı da yanınızda getirirseniz ikisini birlikte değerlendirebiliriz.

Onarım mı, yenileme mi?

Ses kısıldı diye cihazı değiştirmek gerekmez. Şikâyetlerin önemli bir kısmı temizlik, filtre ya da kubbe değişimi veya yeniden ayarla giderilir. Aşağıdaki tablo genel bir çerçeve sunar; son karar cihazın yaşına, genel durumuna ve işitme testinize göre verilir.

Ümraniye'deki merkezimizde tamir ve arıza tespiti sırasında cihazınızın durumunu birlikte değerlendirir, onarımın mantıklı olup olmadığını açıkça konuşuruz.

İşitme cihazının ömrünü uzatmanın yolları

Cihazınızın yıllarca iyi çalışması büyük ölçüde birkaç dakikalık alışkanlıklara bağlıdır:

• Her gün: Cihazı çıkardıktan sonra kuru ve yumuşak bir bezle silin. Mikrofon girişlerini, cihazla gelen fırçayla ve delikler aşağı bakacak şekilde temizleyin.
• Her gece: Şarjlı cihazı şarj ünitesine, pilli cihazı pil kapağı açık olarak kurutma kabına bırakın. Cihazı banyo gibi nemli yerlerde saklamayın.
• Haftada bir ya da gerektiğinde: Kir filtresini ve kubbeyi kontrol edin. Ses kısıldığında ilk değiştirilecek parça genellikle filtredir.
• Her zaman: Duşta ve yüzerken cihazı çıkarın; saç spreyi ve parfümü cihazı takmadan önce kullanın. Islanırsa saç kurutma makinesi ya da kalorifer gibi ısı kaynaklarıyla kurutmaya çalışmayın.
• 3–6 ayda bir: Merkezde bakım yaptırın. Cihazın içindeki nem alınır, sertleşen hortum ve kubbe yenilenir, mikrofon ve hoparlör kontrol edilir.
• Yılda bir: İşitme testi ve ayar kontrolü yaptırın. İşitmeniz değiştiyse ayarları buna göre güncellemek cihazdan aldığınız verimi artırır; "cihaz bozuldu" sanılan pek çok durum da böylece açıklığa kavuşur.

Adım adım evde bakım için işitme cihazı temizliği rehberimize, merkezde yapılan işlemler için bakım ve servis sayfamıza göz atabilirsiniz.

Yenileme zamanı geldiyse, yeni cihazı seçerken nelere bakmanız gerektiğini işitme cihazı alırken dikkat edilmesi gerekenler yazımızda topladık. Phonak, Oticon, Unitron ve Signia modellerini aynı çatı altında karşılaştırabilir, karar vermeden önce seçtiğiniz cihazı ücretsiz deneyebilirsiniz.

Kaynaklar

• Hearing Aids — National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD)
• Unitron Support FAQ — Unitron
• How to replace the battery on Phonak rechargeable hearing aids? — Phonak